ضایعات مس چگونه به چرخه مصرف باز میگردند

بازیافت ضایعات فلزات چگونه است؟
خوب است بدانید که صنعت بازیافت به ویژه بازیافت ضایعات فلزی، یک صنعتبسیار مهم در تمامی
کشور ها من جمله کشورهای پیشرفته محسوب میشود. طی جمعآوری، پاکسازی و ذوب کردن
ضایعات بازیافتی فلزات، در نهایت شمشهای باارزشی دوباره تولید شده و برای مصرف مجدد مورد
استفاده قرار میگیرند. درواقع به واسطه جمع آوری ضایعات فلزی، چرخه تولید فلزات ارزشمند هیچ
وقتتوقف نخواهد کرد.
در جواب به این سوال که “ضایعات مس چگونه به چرخه تولید باز می گردند”هم باید بگوییم که در
بازیافت ضایعات فلزی نیز همین قضیه صدق می کند. طیجمع آوری فلز مس، پاکسازی و ذوب کردن
آنها در نهایت به شمشهایی از جنسمس تبدیل میگردند و برای استفاده مجدد، استفاده میشوند.
علت اهمیت بازیافت ضایعات مس چیست؟
الزم به ذکر است که بازیافت ضایعات مس، قطعا اثرات زیست محیطی مفیدی باخود به همراه خواهد
داشت. بازیافت تمامی فلزات از جمله مس، برای محیط زیستآنقدر ارزشمند و حیاتی است که به عنوان
یک صنعت بسیار مهم و درآمدزا درکشور های جهان اول تبدیل شده است.
در واقع به لطف کارخانههای بازیافت فلزات ارزشمندی همچون مس، چرخه یتولید تجهیزات، وسایل
و قطعات مسی همیشه روی روال می باشد. عالوه بر این بهدلیل پرکاربرد بودن فلز مس، بازیافت
ضایعات این فلز و استفاده مجدد از آن،سرمایه های ملی نیز حفظ خواهد شد. سرمایه های ملی نه تنها با
بازیافتضایعات و قراضه های مس بلکه با بازیافت فلزات دیگری همچون برنج، آهن، نقره و…حفظ و
ارزشند میشود.
علت اهمیت بازیافت ضایعات مس نسبت به دیگر فلزات چیست؟
به جرات میتوان گفت که بازیافت ضایعات مس از دیگر فلزات بسیار ارزشمندتر خواهد بود. علت
اهمیت بازیافت این فلز به دلیل کاربرد وسیع آن میباشد. مس به دلیل داشتن ویژگیهای مهم و منحصر
به فردی که دارد؛ در صنایعمختلفی از جمله صنعت خودروسازی، صنعت ماشین آالت، صنعت ساخت
تجهیزات جنگی،صنعت ساختمان سازی و … نیز کاربرد وسیعی پیدا کرده است. به همین دلیلافراد
زیادی به سراغ جمع آوری ضایعات مسی می پردازند و به واسطه فروش آن بهکارخانهها و خریداران
ضایعات مسی، به سود قابل توجهی دست پیدا میکنند.
یکی دیگر از دالیل اهمیت بازیافت ضایعات مس این است که این فلز سرخ نسبتبه دیگر فلزات سنگین
تر است و دارای قیمت باالتری هم میباشد و ارزشباالیی دارد. عالوه بر این بسیار انعطاف پذیر بوده
و خاصیت چکش خوردن خوبیهم دارد. از این رو در ساخت انواع تجهیزات و وسایل مورد استفاده
قرار میگیرد.
به طور کلی ساالنه۲۵تا۳۰هزار تن ضایعات بازیافتی مس در کشور به چرخهتولید مجدد وارد می
شود. این میزان حدود۱۵درصد از تولید مس را در کشورشامل میشود. از این۱۵درصد، حدودا۱۰
درصد از آن برای مصارف صنعتیاستفاده میگردد.
بازیافت ضایعات مس، بهترین گزینه برای حفظ ذخایر می باشد
همانطور که گفته شد؛ بازیافت فلزات من جمله مس، جایگزین مناسبی برای حفظذخایر و همچنین
جلوگیری از اتالف انرژی می باشد. به طور مثال در صورتی کهدر گذشته جهت دسترسی به مس الزم
بود تا به معادن سنگ می رفتیم و مراحلدشواری را طی می کردیم تا به مس می رسیدیم. امروزه دیگر
بخش زیادی از مسمورد نیاز را از طریق بازیافت ضایعات اجسام مسی میتوان تهیه کرد. بااستفاده
از فرایند چرخه بازیافت ضایعات مس، درآمد ملی و میزان اشتغال باالخواهد رفت.
ضایعات مس چگونه به چرخه مصرف باز می گردند؟
چرخه ضایعات مس ابتدا از جمع آوری و خرید از سویی کارخانه داران وانبارداران زیادی در سطح
شهر شروع میشود. شاید همین اکنون که در حالخواندن نحوه جمع آوری و خرید ضایعات مسی
هستید؛ تصویری از وانت بارها که درکوچه و خیابانهای شهر بلندگو به دست هستند در ذهنتان شکل
بگیرد. این یکیاز رایجترین شیوه های جمع آوری ضایعات مسی می باشد.
البته در این چند سال اخیر سایت، برنامه و اپلیکیشنهای زیادی جهت جمعآوری مواد بازیافتی ایجاد
شده اند. که به محض درخواست شما به درب منزلتانآمده و ضایعات و مواد بازیافتی همچون پالستیک،
کاغذ و مقوا و فلزات را ازشما تحویل میگیرند و بعد از گذر کردن چند پروسه این مواد را، به چرخه
مصرف باز میگردانند.
ضایعات مس بازیافت شده، بعد از جمع آوری به کجا منتقل میشوند؟
همانطور که گفته شد؛ ضایعات مس توسط دوره گردان و یا از طریق اپلیکیشنهای بازیافت جمع آوری
شده و به انبارهای شخصی منتقل میشوند و در نهایتوارد کارخانه های ذوب میشوند و به شمش
مس تبدیل میگردند. در واقع درجواب به این سوال که “ضایعات مس چگونه به چرخه مصرف باز می
گردند؟” بایدگفت که این روند آنچنان سخت به نظر نمیرسد و با تبدیل قراضه ها و ضایعاتمسی به
شمش مس دوباره در چرخه مصرف قرار میگیرند.
با این شیوه دیگر به فلز سرخی که از معدن به دست معدنچیان استخراج میشود نیازی نخواهد بود.
فلزات در معادن مختلف در سطح کشور آن هم با زحماتزیاد و هزینه های باال استخراج میشد. با این
روش تا حد زیادی در مصرف فلزصرفه جویی می شود.
کاربرد ضایعات مس چیست؟
از آنجایی که مس انعطاف پذیری باالیی دارد و بسیار سنگین و مقاوم است وبه راحتی از بین نمی
روند؛ بنابراین از آن در ساخت وسایل، قطعات و تجهیزاتمستحکم استفاده میشود. کاربرد این فلز
آنقدر وسیع است که نمیتوان تکبه تک آنها را درج کرد. اما یکی از رایج ترین کاربردهای فلز مس
را میتوان به ساخت لوازم خانگی اشاره کرد.
به طور مثال کاسههای مسی، قاشق های مسی، لیوان مسی، پارچ مسی، قابلمههای مسی، قوری مسی،
سینی مسی، ظروف عتیقه مسی، قندان مسی، دیگ مسی و … بهوفور در خانه های ایرانیان پیدا می
شوند.
یکی دیگر از کاربرد های رایج فلز مس، ساخت تجهیزات نظامی، شهرسازی وخودروسازی می باشد.
بسیاری از لولههای مخابرات، صندلی های شهر، پله ها ونرده های فلزی و … از مس ساخته شده اند.
شاید برایتان جالب باشد که برخی ازافراد به فکر دزدیدن لوله های مخابرات میافتند و آن را به
انبارداران مسمیفروشند تا از آن پول خوبی نصیبشان شود. ولی این روش اصال شایسته نیست وفقط
در زمان غیر قابل استفاده بودن باید؛ به چرخه تولید مجدد بازگردند.
یکی دیگر از کاربرد های بازیافت ضایعات مسی، استفاده از آن در چرخهتولید سیستمهای تهویه هوا و
دستگاه های خنک کننده از جمله کولر آبی،چیلر، زنت، شوفاژ و … می باشد. عالوه بر این مس ضد
آب است و از ضایعاتبازیافتی در ساخت لوله ها، شیر آالت بهداشتی، و اتصاالت آب نیز مورداستفاده
قرار میگیرند. جالب است بدانید که بیشتر قطعات خودرو از ضایعاتمس ساخته شده است.
اینها رایج ترین کاربرد ضایعات بازیافتی مس بوده که عالوه بر مواردذکر شده؛ از مس در مصارف
دیگری برای ساخت انواع تجهیزات و قطعات مورد نیازدر صنایع مختلف استفاده میشود و به همین
دلیل جز فلزات بسیار ارزشمند هرکشوری محسوب شده است.
ضایعات مس بازیافتی را از کجا پیدا میکنند؟
همانطور که گفته شد؛ یکی از رایجترین کاربرد های فلز مس، استفاده ازآن در ساخت لوازم خانگی
می باشد. جالب است بدانید که ضایعات بازیافتی مسینیز از همین خانهها پیدا خواهد شد. پیش خود
کمی فکر کنید که آیا ظروفمسی، که دیگر مورد استفاده قرار نمیگیرد در آشپزخانه دارید یا خیر!
شایدهم در انباری ظرف های قدیمی را آنجا گذاشته باشید. سری به آن ها بزنید وهرکدام قابل استفاده
نیست را به چرخه استفاده مجدد آن بازگردانید.
عالوه بر این، سیم و کابلهایی که دیگر مورد استفاده قرار نمیگیرد؛در دسته ضایعات بازیافتی مسی
قرار میگیرند. ولی ممکن است درصد خلوص آن هاپایین باشد. به همین دلیل برای بررسی میزان
خالص بودن آن ها، باید ازدستگاههای خاصی استفاده کرد. به طور مثال کابلهای روکش دار
آرموردار کهعالوه بر مس دارای درصدی پی وی سی و سرب نیز می باشند.
از دیگر قطعات و ضایعات بازیافتی مسی، میتوان به مس ذوبی، قطعات وبراده و صفحه مسی، لوله
های مسی، انواع سیم های آنتن تلویزیون، خودرو ودیگر دستگاه ها، اتصاالت برقی، رادیاتور مسی،
ضایعات تسمه و ورق مسی،ضایعات مس مخابرات و سایر تجهیزات الکترونیکی، الکتریکی، صنعتی،
مکانیکی،دکوری، ساختمانی و … اشاره کرد.
آشنایی با انواع ضایعات مس از نظر نوع مصرف
انواع ضایعات مسی به طور کلی به دو دسته ضایعات مسی خانگی و صنعتی تبدیلمیشوند. به طور
مثال برای ساخت تجهیزات و قطعات صنعتی بهتر است ازبازیافت ظروف مسی که به وفور در
آشپزخانه ها دیده میشوند؛ استفاده نشود وکلیه قراضه های مسی از نظر خانگی و صنعتی، قبل از
ورود به کارخانه تفکیکشوند.
درست است که فلز مس بسیار انعطاف پذیر است ولی برای طی شدن روند چرخهتبدیل بازیافت
ضایعات مسی به شمش مس، بهتر است که قراضه های مسی خانگی باصنعتی از هم جدا شوند. جالب
است بدانید که سهم ایران از بازیافت ضایعات مسیصنعتی بسیار بیشتر از بازیافت ضایعات خانگی می
باشد.
آشنایی با انواع ضایعات مس از نظر قدمت
ضایعات خانگی و صنعتی از نظر قدمت به دو دسته ضایعات بازیافتی مسی نو وکهنه تقسیم میشود.
ضایعات مس نو همانطور که از اسمش مشخص است؛ استفاده ایاز آن نشده و حاصل از ضایعات تولید
می باشند. رنگ ضایعاتمس، نور قرمزدرخشان است و دارای خلوص باالیی نیز میباشد و به تبع،
دارای قیمت باالتریمی باشد. اغلب این ضایعات مسی را توسط دستگاه های آسیب به شکل پودر در
آورده و سپس وارد چرخه تولید مجدد میشوند.
ضایعات مس کهنه نیز هم از نامشان مشخص است. این ضایعات به دلیل استفاده یزیاد فرسوده شده و
از رنگ قرمز به رنگ قهوه ای در آمده اند. بخش های زنگزده این ضایعات به علت وجود اکسید مس
سبز رنگ شده اند. این ضایعات دارایخلوص کمتری می باشند و به تبع از قیمت پایین تری نسبت به
ضایعات مسی نوبرخوردار شده اند. برای تشخیص ضایعات بازیافتی مس نو و کهنه کافی است برروی
سطح آن یک خراش کوچک ایجاد کنید؛ در صورت فرسوده بودن رنگ درخشانیمشاهده خواهید کرد.
چرخه بازیافت ضایعات مس از مصرف تا تولید دوباره را بشناسید
تا اینجا با دو مرحله ی اصلی چرخه بازیافت آشنا شدید و متوجه شدید کهابتدا بعد از جمع آوری آن ها
توسط دوره گردان ها، شرکت ها و … به سمتکارخانه های ویژه منتقل میشود. حال در ادامه همراه
ما باشید تا با هم یکیاز مزیتهای مهم ضایعات مسی بیشتر آشنا شوید. البته مزایای این فلز گرانبها
بسیار زیاد است.

عدم وجود پسماندهای غیر قابل بازیافت در روند چرخه تولید مجدد مس
جالب است بدانید که بازیافت ضایعات مسی از بسیاری جهات بر بازیافت دیگرفلزات حتی نقره و طال
نیز اولویت بیشتری دارد و این موضوع کامال به دلیلکاربرد وسیع آن در صنایع بر میگردد. عالوه بر
این مس در مقایسه با دیگرفلزات، دارای حداقل پسماند و بیشترین بهره وری می باشد و به حفظ محیط
زیستکمک شایانی میکند.
بازیافت مقرون به صرفه و کم هزینه ضایعات مس
یکی دیگر از مزیتهای بازیافت ضایعات مسی این است که هزینه های بازیافتضایعات مسی در
مقایسه با سایر فلزات کمتر است و این مزید بر علت شده تاسرمایه داران و کارخانه داران به سمت این
صنعت تمایل پیدا کنند.
جدا سازی و طبقه بندی آسان در روند بازیافت ضایعات مس
یکی از مزیتهای دیگر روند بازیافت ضایعات مسی، جداسازی و پاکسازی آسانآن می باشد. روند
بازیافت ضایعات پالستیک و دیگر فلزات، با دردسرهای زیادیرو به رو است. اما در بازیافت مس،
خبری از جداسازیهای دشوار و پیچیدهنخواهد بود. پس هزینه بازیافت نیز کاهش می یابد.
سرعت باال در انجام بازیافت ضایعات مس
سرعت باال، یکی دیگر از مزیتهای اصلی بازیافت ضایعات مسی می باشد. چراکه در روند بازیافت
ضایعات مسی از دستگاه های جداسازی و تمیز کاری پیشرفتهای استفاده میشود. با به کارگیری
خطوط تمیز کاری پیشرفته و مدرن، روندبازیافت ضایعات با سرعت بیشتری طی میشود. پس شما
سریع تر به سود دهی میرسید.
مراحل بازیافت ضایعات مس به طور خالصه
در این قسمت از مقاله به دلیل اهمیت این موضوع مراحل بازیافت ضایعات مسیاز تولید تا مصرف
دوباره را به طور خالصه بیان می کنیم. با ما همراهباشید.
جمع آوری و انتقال ضایعات مس به کارخانه های تولید مس
در این مرحله کلیه ضایعات مس خانگی و صنعتی به انبارداران و کارخانه های تولید مس منتقل می
شود.
جداسازی ضایعات بازیافت ضایعات مس به روش دستی
بعد از انتقال به کارخانه، قطعات مسی به روش دستی و ابزار های ساده جداسازی میشوند.
پاکسازی مواد بازیافتی مس
پس از تفکیک ضایعات مسی، تمامی آن ها توسط دستگاه ها مخصوصی پاکسازی میشوند.
استفاده از دستگاه های آسیاب کن ( در صورت لزوم)
گاهی اوقات برای ذوب شدن سریع قطعات بازیافتی مسی، تمامی ضایعات را درداخل دستگاه آسیاب کن
ریخته و به شکل پودر در می آورند. جالب است بدانید کهبرخی از دستگاه های خرد کن دارای قابلیت
جدا کردن ناخالصی ها و خالصی هارا دارند.
پرس ضایعات مس بازیافتی حجیم
در صورتی که حجم ضایعات مسی زیاد باشد؛ در این صورت به دستگاه پرس جهتفشرده سازی و
ایجاد قطعات کوچکتر نیاز خواهد بود. به طور مثال قطعات مسیخودرو را برای ذوب بهتر، وارد
دستگاه های پرس کرده و حجم آن ها را کاهش میدهند.
ذوب قطعات و ضایعات مس
بعد از پاکسازی، ضایعات مس، به سمت کوره های داغ مخصوصی هدایت شده وتوسط حرارت های
باال و رسیدن به نقطه ذوب، به مایع تبدیل میشوند. که کمکم وارد چرخه استفاده می شوند.
قالب گیری مایع ذوب شده ی مس
در نهایت پس از رسیدن قطعات مسی به نقطه ذوب، مایع مسی را در قالب هایمخصوصی ریخته و به
صورت شمش برای استفاده مجدد از آن ها خارج میکنند.بدین شکل، مواد ضایعات بازیافتی مس
دوباره به چرخه مصرف باز میگردند